zondag 15 augustus 2010

Wat gebeurt er met Libanon en Syrie?


Het schietincident kort geleden aan de Israelisch-Libanese grens liet weer eens zien hoe gespannen de situatie daar is. Maar of de vlam echt in de pan zal slaan en welke kant Libanon uitgaat, is vooralsnog totaal onduidelijk. Als het zover komt, zal het weer de door Iran gefinancierde Hezbollah zijn die het land in een oorlog met Israel stort. Maar nu Iran een steeds grotere dreiging vormt voor de regio, is het de vraag of Irans oude aartsrivaal Syrie, dat ook invloed heeft op Hezbollah en een verbinding vormt tussen Iran en Hezbollah, daarvan gediend is.

Vorige week maakte het Amerikaanse Congres bekend dat toegezegde wapenhulp aan Libanon van de baan is tenzij Libanon toezeggingen doet dat deze wapens niet tegen Israel gebruikt zullen worden.
Die hulp moet het Libanese leger versterken zodat het een tegenwicht kan vormen voor Hezbollah, dat een soort staat in een staat vormt en een bedreiging vormt voor de onafhankelijkheid van de Libanese regering.
Hezbollah is een organisatie waarmee Syrie haar invloed laat gelden in Libanon, maar het vaart een eigen koers en wordt ook gefinancierd door Iran. Syrie speelt daarin een bemiddelende rol. Het zou hebben toegestaan dat Hezbollah werd bevoorraad met Iraanse raketten.

Maar tegelijkertijd is Syrie traditioneel een rivaal van Iran in de oeroude strijd om het machtigste land in de regio te zijn. Commentatoren hopen dat Syrie nu definitief de kant zal kiezen van Arabische landen die de macht van Iran willen beperken, en dat het daarom Hezbollah in de hand zal houden, nu Iran zijn invloed in Lebanon al te sterk wil doen gelden.

Na de mededeling van het Congres liet Ahmadinejad prompt weten dat Iran het ontbrekende geld voor wapens wel zou leveren, als de VS het niet doet.
De volgende dag zei de Libanese premier Hariri, zoon van de vermoorde Hariri, dat hij 'het Amerikaanse geld niet nodig heeft als er voorwaarden aan vast zitten'.
Dat leek erop te wijzen dat Libanon, net als Turkije, zich meer in de richting van Iran beweegt. Maar als gezegd heeft Hariri veel te vrezen van het door Iran gefinancierde Hezbollah.

Hezbollah wordt er bovendien van beschuldigd in 2005 de moord op Hariri's eigen vader te hebben uitgevoerd. Deze moord wordt nu onderzocht door een internationaal tribunaal in Leidschendam. Om de aandacht van zijn eigen rol af te leiden, beschuldigt Hezbollahleider Nasrallah Israel van die moord. Premier Hariri heeft gezegd dat het (nonexistente) 'bewijsmateriaal' waarvan Nasrallah sprak onderzocht moet worden. Men neemt aan dat hij dit zegt omdat Hezbollah heeft gedreigd met geweld in Libanon.

Zo te zien heeft de Libanese regering inderdaad geen trek in Iraanse invloed. Zaterdag kondigde zij een fonds aan dat in eigen land en bij Libanese expats geld moet zoeken om het leger te bewapenen - een initiatief van de Libanese president.
Die aankondiging kwam daags na het bezoek dat president Assad van Syrie en koning Abdullah van Saoedi-Arabie brachten aan Libanon. Het bezoek zou de Syrische invloed op Libanon hebben vergroot, maar er zou bovendien zijn afgesproken dat Libanon buiten de invloedssfeer van Iran zal blijven. Dat lukt alleen als Syrie in staat is Hezbollah in de hand te houden.

Vooral Amerikaanse commentatoren zien in deze situatie een kans op vrede met Syrie. Zij hopen dat Syrie zich zal verbinden met andere Arabische landen die de macht van Iran willen verminderen.  Een vrede tussen Israel en Syrie zou bovendien Hamas en Hezbollah verzwakken. Maar Syrie slaat intussen nog steeds oorlogszuchte taal uit richting Israel.

Op dit moment lijkt er nog steeds sprake van een pat-stelling, waardoor het risico van een oorlog waarschijnlijk (nog) beperkt is. Het is te hopen dat de vlam niet in de pan slaat.