zaterdag 13 februari 2010

Geen zak EU-geld? Gazaanse burgers in de kou

Een nieuw conflict tussen Fatah en Hamas dreigt Gazanen verder in de kou te zetten - de zoveelste maal dat hun eigen regering ze gijzelt om haar doelen te bereiken.
Het energietekort in Gaza steeg nadat de EU in januari stopte met rechtstreekse betalingen voor de aanschaf van brandstof voor de plaatselijke energiecentrale. De EU gaf daar in 3,5 jaar 268 miljoen euro aan uit onder een overeenkomst die in december afliep. Sinds januari moet de PA, die in Gaza niets te vertellen heeft maar nog steeds veel rekeningen betaalt voor ambtenaren en energie, een andere manier vinden om voor de brandstof te betalen. De nieuwe regeling maakt deel uit van een EU-plan om de Palestijnse financien op orde de krijgen.
De PA vindt dat Hamas zelf moet bijdragen uit de opbrengsten van de energie die de centrale levert. De PA zegt dat het zo'n 30 miljoen dollar per maand uitgeeft aan elektriciteit voor de 1,5 miljoen Gazanen. Maar Gedco, het Gazaanse energiebedrijf dat de rekeningen int in Gaza, zou maar ongeveer een tiende van dat bedrag naar de PA sturen. "Niemand weet waar dat geld heengaat", zei Ghassan Khatib van de PA maandag. Hamas op zijn beurt beschuldigt de PA van exhorbitante brandstofheffingen.


Volgens de Gazaanse energieleverancier Gedco kan maar een vijfde van zijn klanten hun energierekening betalen. Bovendien zou Gedco geen energiemeters kunnen installeren omdat Israel leveringen blokkeert - met andere woorden er is geen behoorlijk systeem om het verbruik te meten en Israel krijgt daarvan de schuld.

De crisis is op de spits gedreven doordat de EU in januari is gestopt met het simpelweg overhandigen van een zak geld voor brandstof voor de Gazaanse energiecentrale. Gezien de wijdverbreide corruptie bij Hamas en de PA is dit niet zo slecht. PEGASE, het instituut dat de besteding van EU-gelden in de gaten moet houden, gaat de PA 'helpen' een driejarenplan uit te voeren - het Palestinian Reform and Development Plan (PRDP), dat is goedgekeurd door de Wereldbank en het IMF. De PA moet zijn jaarlijkse tekorten financieren en een investeringplan maken. In het kader daarvan moet de PA in Ramallah een nieuw verdrag opstellen met de Gazaanse energiecentrale, dat voorziet in een betalingsregeling.

Nu eist de PA dus dat de Gazanen ook meebetalen aan hun elektriciteitscentrale uit het geld dat de burgers aan Gedco betalen voor hun energierekening. Om Gedco onder druk te zetten draagt de PA nu minder geld bij aan de aankoop van brandstof voor de Gazaanse energiecentrale, die deels in Amerikaans eigendom is. De centrale produceert zo'n 25 procent van de energie in Gaza; de rest wordt aangekocht in Israel en Egypte.

Gaza vindt dat de EU maar als vanouds moet blijven betalen en levert nu gewoon minder energie aan de burgers. De bedrijfsleiding van de centrale heeft door brandstofgebrek de productie al ernstig teruggebracht en dreigde vorige week met een sluiting. Ook in Gaza is het winter. Die sluiting werd heel even afgewend doordat de PA snel geld stortte voor twee brandstoftankers, maar daarmee is de zaak nog niet opgelost.