zondag 27 december 2009

Bibi tegen Livni: erin of eruit

Het heeft iets van een vijandige overname: Netanyahu heeft Tzipi Livni donderdag uitgenodigd om met haar partij toe te treden tot zijn regering. Vanavond hebben de twee een ontmoeting hierover. Netanyahu heeft tevoren aangekondigd dat hij niet van zins is coalitie-onderhandelingen met Livni te voeren en ook niet van plan is portefeuilles vrij te maken voor Kadima. Hij wil gewoon een prompt ja of nee, heeft hij gezegd.
Livni, voorheen minister van Buitenlandse Zaken, staat aan het hoofd van Kadima dat bij de laatste verkiezingen fors won en de grootste partij werd in de Knesset, met 28 van de 120 zetels. Zij weigerde destijds deel te nemen aan Netanyahu's regering omdat die zich niet wilde uitspreken voor een Palestijnse staat. Dat heeft hij intussen wel gedaan, zij het onder voorwaarden die de PA verwerpt. De vraag is maar waarom hij Kadima heeft uitgenodigd en of Livni mee wil doen.

Als Livni accepteert, zou dat misschien de onderhandelingen met de PA vlot kunnen trekken, speculeren vooral Amerikaanse commentatoren hoopvol, onder meer in de Washington Post. Livni valt ook goed in het buitenland, maar Netanyahu heeft haar een ministerschap zonder portefeuille aangeboden en niet het ministerie van Buitenlandse Zaken. Daar zit nu de controversiele Lieberman. Op dit moment heeft Netanyahu hem en zijn partij hard nodig voor een meerderheid. Maar als Livni met Kadima toetreedt tot het kabinet, is het gedaan met de macht van klein rechts.

Dit alles klinkt mooi voor het buitenland, maar het is de vraag of Livni gaat meedoen. Het aanbod van Netanyahu is niet echt riant. Weigert zij, dan volgt er misschien een scheuring in Kadima: Netanyahu heeft daar al mee gedreigd. Hij heeft partijgenoten van Livni uitgenodigd om over te stappen naar zijn Likud. Livni heeft al gezegd dat de hele operatie waarschijnlijk een poging is om Kadima te ontmantelen.

Dat zou misschien niet zo moeilijk zijn, want binnen Kadima heerst de nodige onvrede met haar leiderschap. Sommige partijgenoten klagen dat Livni een 'autocratisch' leider is en voormalig minister van Defensie Shaul Mofaz bijvooorbeeld aast al heel lang openlijk op haar stoel. Livni heeft tot nu toe geen ja en geen nee gezegd, maar: 'Ik doe de deur niet dicht'. Vanavond komt zij daar misschien niet mee weg.

Israel maakt zich er minder druk over dan je zou verwachten; misschien omdat Livni niet echt met alternatieven is gekomen voor het kabinetsbeleid tot nu toe, zeggen sommige Israelische kranten. Ha'aretz klaagt vooral dat dit slecht zou zijn voor de parlementaire democratie - het is in feite een kabinet van nationale eenheid zonder (nog?) een echte crisis als aanleiding. Dat is wat andere commentatoren voornamelijk bezighoudt: de mogelijkheid dat er een crisis of oorlog nadert.

Het enige dat wij nog niet hebben gezien, is de mogelijkheid dat Lieberman wordt aangeklaagd wegens een oude fraudezaak die hem al jaren boven het hoofd hangt. Hij heeft gezegd dat hij zou aftreden als dat zou gebeuren: dan komt er mooi een stoel vrij voor de in het buitenland zo populaire Livni...